Een wandeling door de geschiedenis van Jonkheid Sint Geertruid:
Jonkheden bestaan in Zuid-Limburg al vele eeuwen. Uit bronnen aan het Sociaal Historisch Centrum in Maastricht blijkt dat er in Sint Geertruid al een Jonkheid actief was in de eerste helft van de zeventiende eeuw.
Jonkheden hielden zich tot vlak na de tweede wereldoorlog voornamelijk bezig met het sieren bij de processie, bij 50-jarige bruiloften en bij andere geloof gerelateerde evenementen. Dit waren destijds vrijwel de enige momenten dat het Jonkheid actief was.
Het Jonkheid was decennia lang dé belangrijkste vereniging voor de mannelijke jeugd, maar vanwege de opkomst van Jong Nederland en de vrouwenemancipatie, liep de interesse in het jonkheid gedurende de zestiger jaren terug. Vrijwel alle dorpen waar er een den gehaald werd handhaafden echter hun Jonkheid. Binnen de voormalige gemeente Sint Geertruid kende ieder gehucht een eigen Jonkheid, deze kleinere jonkheden hebben de tand des tijds doorstaan.
Heroprichting in 1975: Er was net een nieuwe pastoor, Giel Coumans. Hij was een moderne pastoor, werd geestelijk adviseur en verbreedde activiteiten van de vereniging. Ter ondersteuning van de parochie Sint Geertruid, werden er een antieke kroonluchter en een geluidsinstallatie geschonken.
Van 1975 tot 1978 haalde het Jonkheid met verschillende acties meer dan 10.000 gulden op ten behoeve van reparaties en restauraties aan het kerkgebouw in ons dorp. Verschillende activiteiten werden in het leven geroepen om geld binnen te halen: droppingen, voetbaltoernooien, talentenjachten, ruitertochten en een heus ‘zaatehermeniekeskonkoers’. Het Jonkheid was een neutrale vereniging in Sint Geertruid en verdeelde zijn aandacht over de cafés en zalen ‘onder’ en ‘boven’. Het grote nadeel hiervan was dat het Jonkheid geen verenigingslokaal had en er hierdoor geen dansavond kon plaatsvinden. Voorzitter en kapitein Sjeng Pittie zou hier wel verandering in brengen en hij wist voorelkaar te krijgen dat het Jonkheid bij de verdelingen van de Hippies & Spikes (beiden coverbands die vele zalen vol wisten te krijgen) mocht zitten. Sjeng Pittie wist de Spikes en de Hippies op een perfecte datum naar Sint Geertruid te krijgen en deze dansavond bracht dan ook veel geld op.
Rond 1980 had het Jonkheid ongeveer 75 leden. Jaarlijks werd het laatste geld opgemaakt aan een ledenavond, een uitstapje en aan giften aan de kerk, waardoor men in het nieuwe jaar weer met een ‘schone lei’ kon beginnen. Het Jonkheid van Sint Geertruid kende in deze jaren (1981-1982) dus een goede periode in de geschiedenis. Het ledenaantal bleef gelijk en naar structurele inkomsten werden gezocht, omdat de kerk bleef vragen om investeringen.
Jonkheden bestaan in Zuid-Limburg al vele eeuwen. Uit bronnen aan het Sociaal Historisch Centrum in Maastricht blijkt dat er in Sint Geertruid al een Jonkheid actief was in de eerste helft van de zeventiende eeuw.
Jonkheden hielden zich tot vlak na de tweede wereldoorlog voornamelijk bezig met het sieren bij de processie, bij 50-jarige bruiloften en bij andere geloof gerelateerde evenementen. Dit waren destijds vrijwel de enige momenten dat het Jonkheid actief was.
Het Jonkheid was decennia lang dé belangrijkste vereniging voor de mannelijke jeugd, maar vanwege de opkomst van Jong Nederland en de vrouwenemancipatie, liep de interesse in het jonkheid gedurende de zestiger jaren terug. Vrijwel alle dorpen waar er een den gehaald werd handhaafden echter hun Jonkheid. Binnen de voormalige gemeente Sint Geertruid kende ieder gehucht een eigen Jonkheid, deze kleinere jonkheden hebben de tand des tijds doorstaan.
Heroprichting in 1975: Er was net een nieuwe pastoor, Giel Coumans. Hij was een moderne pastoor, werd geestelijk adviseur en verbreedde activiteiten van de vereniging. Ter ondersteuning van de parochie Sint Geertruid, werden er een antieke kroonluchter en een geluidsinstallatie geschonken.
Van 1975 tot 1978 haalde het Jonkheid met verschillende acties meer dan 10.000 gulden op ten behoeve van reparaties en restauraties aan het kerkgebouw in ons dorp. Verschillende activiteiten werden in het leven geroepen om geld binnen te halen: droppingen, voetbaltoernooien, talentenjachten, ruitertochten en een heus ‘zaatehermeniekeskonkoers’. Het Jonkheid was een neutrale vereniging in Sint Geertruid en verdeelde zijn aandacht over de cafés en zalen ‘onder’ en ‘boven’. Het grote nadeel hiervan was dat het Jonkheid geen verenigingslokaal had en er hierdoor geen dansavond kon plaatsvinden. Voorzitter en kapitein Sjeng Pittie zou hier wel verandering in brengen en hij wist voorelkaar te krijgen dat het Jonkheid bij de verdelingen van de Hippies & Spikes (beiden coverbands die vele zalen vol wisten te krijgen) mocht zitten. Sjeng Pittie wist de Spikes en de Hippies op een perfecte datum naar Sint Geertruid te krijgen en deze dansavond bracht dan ook veel geld op.
Rond 1980 had het Jonkheid ongeveer 75 leden. Jaarlijks werd het laatste geld opgemaakt aan een ledenavond, een uitstapje en aan giften aan de kerk, waardoor men in het nieuwe jaar weer met een ‘schone lei’ kon beginnen. Het Jonkheid van Sint Geertruid kende in deze jaren (1981-1982) dus een goede periode in de geschiedenis. Het ledenaantal bleef gelijk en naar structurele inkomsten werden gezocht, omdat de kerk bleef vragen om investeringen.
|
|
|
In 1983 werden de Korenfeesten opgericht om inkomsten te genereren. Het Jonkheid nam de vergunning voor dit feest (mondeling) over van Schutterij St. Joseph Sint Geertruid. Deze vergunning werd vervolgens niet afgegeven en de politie stond voor de deur. Sjeng Pittie werd in het politiebusje geladen en voor de snelrechter werd geëist dat de Korenfeesten afgelast werden. Het feest mocht onder voorwaarden doorgaan. De eerste Korenfeesten brachten 6000 gulden op en dit geld werd gebruikt om eigen bogen te kunnen kopen, bogen die men eerst van Eijsden dienden te lenen. Het kamerschieten tijdens de jaarlijkse broonk was destijds een zeer gevaarlijke zaak. Het Jonkheid schoot tijdens de eerste bestaansjaren met zeer antieke kamers (gevonden in een schuur, te Moerslag). Men gebruikte bij het kamerschieten verschillende soorten kruit en toen het zwarte kruit een keer op was, probeerde men groen kruit te gebruiken Dit kruit bevat nitroglycerine (springstof) en hierdoor sprongen 2 kamers uit elkaar. Brokstukken vlogen over de kerk en bij Sjof Custers tegen de garagepoort, waar vervolgens een groot gat achterbleef, een levensgevaarlijke situatie. Na dit incident heeft het jonkheid nieuwe kamers laten draaien en is er gesleuteld aan de opzet van het kamerschieten in Sint Geertruid.
In de jaren 1986-1987 werd er onder invloed van enkele bestuursleden een Tractorpulling of ‘Trekkertrek’ wedstrijd aan de Korenfeesten toegevoegd (in samenwerking met de NTTO) waardoor de jaarlijkse omzet van de korenfeesten steeg naar maar liefst 30.000 gulden. Aan het weekend voegde men vervolgens twee dansavonden toe en zelfs de Fanfare St. Gertrudis Sint Geertruid werd er (na sollicitatie) bijgehaald om het een en ander goed te kunnen blijven organiseren. Deze verenigingen richtten op initiatief van het Jonkheid samen een stichting op om de Korenfeesten te organiseren.
In de jaren 1986-1987 werd er onder invloed van enkele bestuursleden een Tractorpulling of ‘Trekkertrek’ wedstrijd aan de Korenfeesten toegevoegd (in samenwerking met de NTTO) waardoor de jaarlijkse omzet van de korenfeesten steeg naar maar liefst 30.000 gulden. Aan het weekend voegde men vervolgens twee dansavonden toe en zelfs de Fanfare St. Gertrudis Sint Geertruid werd er (na sollicitatie) bijgehaald om het een en ander goed te kunnen blijven organiseren. Deze verenigingen richtten op initiatief van het Jonkheid samen een stichting op om de Korenfeesten te organiseren.
|
|
|
Rond 1987-1988 werd kapitein Sjeng Pittie na het zoveelste conflict met het bestuur, afgezet.
In 1991 werd de stichting Korenfeesten opgeheven en na een paar jaar was het voorbij met de Korenfeesten. Vanaf het begin van de jaren negentig ging het helaas bergafwaarts met de vereniging: een gebrek aan activiteiten en de daarbij behorende financiële malaise waren daar de grootste veroorzaker van. Het Jonkheid ging een donkerdere periode tegemoet en er heerste een ware financiële malaise binnen de vereniging. Toch was er toen een kleine groep die met veel inzet heeft gezorgd dat de vereniging bleef bestaan. Met de middelen en mankracht die er waren werden de eeuwenoude tradities in stand gehouden. Deze groep heeft ervoor gezorgd dat er weer nieuwe leden werden aangetrokken tot het Jonkheid.
Na de millenniumwisseling begon een vernieuwd bestuur weer met bouwen aan de vereniging en dan voornamelijk aan opbouwen van financiële reserves (door het organiseren van dansavonden, medewerking aan de Mh2D ed.). Deze succesvolle ontwikkelingen zetten zich tot op de dag van vandaag door. De verschillende inspanningen werden bekroond met het onthullen van een nieuwe processieboog, welke elk jaar met de bronk te bewonderen is in de Eindstraat.
In 1991 werd de stichting Korenfeesten opgeheven en na een paar jaar was het voorbij met de Korenfeesten. Vanaf het begin van de jaren negentig ging het helaas bergafwaarts met de vereniging: een gebrek aan activiteiten en de daarbij behorende financiële malaise waren daar de grootste veroorzaker van. Het Jonkheid ging een donkerdere periode tegemoet en er heerste een ware financiële malaise binnen de vereniging. Toch was er toen een kleine groep die met veel inzet heeft gezorgd dat de vereniging bleef bestaan. Met de middelen en mankracht die er waren werden de eeuwenoude tradities in stand gehouden. Deze groep heeft ervoor gezorgd dat er weer nieuwe leden werden aangetrokken tot het Jonkheid.
Na de millenniumwisseling begon een vernieuwd bestuur weer met bouwen aan de vereniging en dan voornamelijk aan opbouwen van financiële reserves (door het organiseren van dansavonden, medewerking aan de Mh2D ed.). Deze succesvolle ontwikkelingen zetten zich tot op de dag van vandaag door. De verschillende inspanningen werden bekroond met het onthullen van een nieuwe processieboog, welke elk jaar met de bronk te bewonderen is in de Eindstraat.