Historie van de Jonkheid

Een wandeling door de geschiedenis van Jonkheid Sint Geertruid:

Jonkheden bestaan in Zuid-Limburg al vele eeuwen. Uit bronnen op het Sociaal Historisch Centrum in Maastricht blijkt dat er in Sint Geertruid al een Jonkheid actief was in de eerste helft van de zeventiende eeuw. Jonkheden hielden zich tot vlak na de tweede wereldoorlog vooral bezig met het sieren bij de broonk, bij 50-jarige bruiloften en bij priesterfeesten. Dit waren destijds eigenlijk de enige momenten dat het Jonkheid actief was.
Het Jonkheid was eeuwenlang dé belangrijkste vereniging voor de mannelijke jeugd, maar in de jaren 60 ebde dit helaas weg, ook vanwege de opkomst van Jong Nederland en de vrouwenemancipatie. Dorpen waar een den werd ingehaald handhaafden daarentegen hun Jonkheid. Sint Geertruid kende per gehucht een Jonkheid en al deze gehucht-Jonkheden zijn wel gebleven.

Heroprichting 1975: Er was net een nieuwe pastoor, Giel Coumans. Hij was een moderne pastoor, werd geestelijk adviseur en verbreedde activiteiten van de vereniging. Een antieke kroonluchter en een geluidsinstallatie werden aangeschaft.
Van 1975 tot 1978 haalde het Jonkheid met verschillende acties meer dan 10.000 gulden op ten behoeve van het kerkgebouw in ons dorp. Verschillende activiteiten werden in het leven geroepen om geld binnen te halen: droppingen, voetbaltoernooien, talentenjachten, ruitertochten en een zaatehermeniekeskonkoers.
Het Jonkheid was een neutrale vereniging in Sint Geertruid en verdeelde zijn aandacht over ‘onder’ en ‘boven’. Het nadeel hiervan was dat de Jonkheid geen dansavond kon organiseren. Voorzitter en kapitein Sjeng Pittie zou hier wel verandering in brengen en hij wist voor mekaar te krijgen dat het Jonkheid bij de verdelingen van de Hippes & Spikes (coverbands die vele zalen vol wisten te krijgen) mocht zitten. Sjeng Pittie wist de Spikes en de Hippies op een perfecte datum naar Sint Geertruid te krijgen en dit bracht dan ook veel geld op.
Rond 1980 had het Jonkheid ongeveer 75 leden. Het laatste geld werd opgemaakt aan een ledenavond, een uitstapje en aan giften aan de kerk, waardoor het nieuwe jaar weer op 0 begonnen kon worden. Het Jonkheid van Sint Geertruid kende in deze jaren (1981-1982) dus zeer zeker een goede periode in de geschiedenis. Het ledenaantal bleef gelijk en structurele inkomsten werden gezocht, omdat de kerk bleef vragen om investeringen.
In 1983 werden de Korenfeesten opgericht om inkomsten te genereren. Het Jonkheid nam de vergunning van Schutterij St. Joseph Sint Geertruid (mondeling) over. Deze vergunning werd echter niet afgegeven en de politie stond voor de deur. Sjeng Pittie werd in het politiebusje geladen en voor de snelrechter werd geëist dat de Korenfeesten afgelast werden. Het feest mocht onder voorwaarden doorgaan. De eerste Korenfeesten brachten 6000 gulden op en dit geld werd gebruikt om eigen bogen te kunnen kopen, bogen die eerst van Eijsden geleend werden. Kamerschieten bij de broonk was destijds een zeer gevaarlijke zaak. Het Jonheid schoot tijdens de eerste bestaansjaren met de zeer antieke kamers van Moerslag. Verschillende soorten kruit werden gebruikt en toen het zwarte kruit op was, heeft de Roomshooting Crew toch maar groen kruit gebruikt. Dit kruit bevat nitroglycerine (springstof) en 2 kamers sprongen uit elkaar. Brokstukken volgen over de kerk en bij Sjof Custers tegen de garagepoort, waar een groot gat achterbleef. Hierna zijn er nieuwe kamers gedraaid en is er gesleuteld aan de opzet van de Roomshooting Crew.
In de jaren 1986-1987 werd er door toedoen van enkele bestuursleden een Trekkertrek aan de Korenfeesten toegevoegd en hierna brachten deze feesten maar liefst 30000 gulden op. Twee dansavonden werden toegevoegd en zelfs de Fanfare St. Gertrudis Sint Geertruid werd er (na sollicitatie) bij gehaald en werd er een stichting opgericht om samen de Korenfeesten te organiseren.
Rond 1987-1988 werd kapitein Sjeng Pittie na het zoveelste conflict met het bestuur, afgezet.
In 1991 werd de stichting Korenfeesten opgeheven en na een paar jaar was het voorbij met de Korenfeesten. Vanaf het begin van de jaren negentig ging het bergafwaarts met de vereniging: gebrek aan activiteiten en de daarbij behorende financiële malaise waren daar debet aan. Daarna ging het Jonkheid een donkerdere periode tegemoet en er was financiële malaise binnen de vereniging. Toch was er toen een kleine groep die met veel inzet heeft gezorgd dat de vereniging bleef bestaan. Met de middelen en mankracht die er waren werden de tradities toch in stand gehouden. Deze groep heeft ervoor gezorgd dat er weer nieuwe aanwas kwam.
Na de millenniumwisseling begon een vernieuwde bestuur weer met bouwen aan de vereniging en met name aan de financiën (door het organiseren van dansavonden, medewerking aan de Mh2D ed.). Deze succesvolle ontwikkeling is tot op heden doorgezet. Vorig jaar werd dit bekroond met de onthulling van een nieuwe boog.

Met dank aan Vincent Heuts, Jos Custers en Frans Roebroeks.